Założenie firmy za granicą

Spis treści

Wiele się ostatnio mówi o zakładani przez Polaków nowych firm poza granicami kraju. I nie chodzi tu tylko o emigrantów, którzy osiedlili się gdzieś i zaczęli legalnie rejestrować swój biznes. Najgłośniejszą kwestią są tym razem raje podatkowe. Dlatego chociaż w tym kursie nie zajmujemy się doradzaniem jak uniknąć opodatkowania, ta lekcja może być przydatna również dla tych, którzy mają takie plany. Chodzi przede wszystkim o to, że pewne zasady są w tej sprawie dość uniwersalne i będą obowiązywały tak samo w raju podatkowym, jak i w każdym innym kraju.

Tym razem zajmiemy się zagadnieniami takimi jak:

Opłacalność założenie firmy za granicą.
Bariery biurokratyczne.
Miejsca, w których można szukać aktualnych informacji.

Kiedy się opłaca

Jak już zapewne wiesz podstawowe pytanie, które zawsze musisz sobie zadać, kiedy planujesz nowe ważne kroki w każdym biznesie, brzmi: „Czy to mi się opłaca?” Dopiero odpowiadając sobie samemu na tak postawione pytanie i przedstawiając dowody w postaci wyliczeń i obserwacji, jesteś w stanie podjąć decyzję o założeniu firmy za granicą.

Jeżeli chodzi o wybór kraju, w którym będziesz poszukiwał miejsca na taką inwestycję, to jest to sprawa dość delikatna, bynajmniej nie dlatego że sam wybór może być jakiś szczególnie trudny, ale przede wszystkim dlatego, że różnią się możliwości i wymagania dotyczące rynku, zależnie od towaru, który sprzedajesz.

Jeżeli przenosisz do innego kraju część produkcji, musisz mieć świadomość wiążących się z tym kosztów. Nie chodzi tu tylko o koszty pracy, ale również ceny materiałów, koszty transportu i wszystko co wiąże się z obsługa produkcji i logistyki.

Biurokracja

Rejestracja firmy w Polsce łączy się z koniecznością uruchomienia całej machiny biurokratycznej, którą musisz wprawić w ruch, by zalegalizować swoją działalność. Obecnie i tak jest prościej, ponieważ wystarczy wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do tego dochodzi konieczność posiadania konta bankowego i pieczątki, oraz ewentualne pozwolenia i licencje, które są niezbędne w przypadku wytwarzania i obrotu niektórymi rodzajami towarów. Jednak w praktyce osoby zakładające firmy stale spotykają się z barierami, nawet jeżeli nie prawnymi, to biurokratycznymi. Na dodatek w Polsce przedsiębiorca obciążony jest dużymi kosztami, które trudno porównać z sytuacją firm zakładanych nawet w o wiele bogatszych niż nasz krajach.

By Ci uświadomić – oczywiście w pewnym uproszczeniu – jak wyglądają różnice, posłużę się przykładami, które wcale nie dotyczą rajów podatkowych, a zwykłych europejskich krajów, w których już teraz działa wiele firm założonych przez Polaków.

W Niemczech potrzebujemy wprawdzie lokalu i meldunku (chodzi o adres korespondencyjny i siedzibę firmy, w Polsce też musisz taki mieć), ale oprócz tego jedynie składamy wniosek o rejestrację firmy w urzędzie do spraw działalności gospodarczej (Gewerbeamt) i drugi, w urzędzie skarbowym. Po dopełnieniu formalności masz już prawo działać, jeżeli wszystko zostało prawidłowo wypełnione, a Twój towar nie wymaga dodatkowych pozwoleń lub licencji, to jesteś przedsiębiorcą. Nie musisz martwić się o zgodę, bo nie dostaniesz jej tylko jeżeli będą uchybienia formalne (a więc właśnie źle wypełnione wnioski).

We Francji warto się dobrze przygotować do założenia firmy, żeby wiedzieć gdzie się udać – różne wielkości firm są obsługiwane przez różne urzędy. Ale dalej już wszystko idzie jak z płatka. Zasada rejestracji w jednym okienku działa tam perfekcyjnie, rejestrujesz firmę w Centrum Formalności Przedsiębiorstw (CFE). Barierą bywa jedynie karta pobytu, ponieważ we Francji trudniej o pozwolenie na stały pobyt, niż w innych krajach Unii. Ale jeżeli masz pieniądze na rozkręcenie firmy w tym kraju, to również z kartą pobytu nie powinno być problemu.

W Finlandii pomoc dla przedsiębiorców z zagranicy jest tak dalece rozwinięta, że urzędnicy pomagają nawet w stworzeniu realnego biznesplanu, w oparciu o ogólne założenia wymyślonego przez Ciebie biznesu.

W Unii i poza Unią

Dzięki zasadzie jednolitego rynku w Unii Europejskiej, jako Polak zakładający firmę w innym kraju wspólnoty, będziesz traktowany tak samo, jak obywatele danego kraju. W wielu krajach sprawy związane ze składaniem dokumentów można załatwić przez internet. Istnieją nawet specjalne agencie, które pomagają w prawidłowym wypełnianiu dokumentów, rozwiewają wątpliwości i wskazują właściwe rozwiązania wszędzie tam, gdzie pojawiają się problemy z interpretacją lokalnego prawa. Oczywiście agendy takie powstają dlatego, że krajom tym opłaca się ściągać do siebie nawet drobnych przedsiębiorców, którzy działają, czasem dają zatrudnienie, a przede wszystkim płacą podatki.

W krajach nie należących do UE, sprawy związane z założeniem działalności gospodarczej mogą być nieco bardziej skomplikowane. W tym przypadku naprawdę wszystko zależy od lokalnych przepisów i każdy kraj należałoby analizować z osobna.

Dlatego też musisz zacząć od rozpoznania lokalnych przepisów i specyfiki rynku. Ważne jest też, żebyś dowiedział się jakiego rodzaju firmy możesz w danym kraju zarejestrować i na podstawie jakich dokumentów tego dokonasz. O kalkulacji kosztów raczej nie trzeba Ci przypominać, ponieważ to jedna z najważniejszych kwestii.

Musisz pamiętać również o konkurencyjności. To że w swoim kraju jesteś znany, niewiele znaczy. Tam będziesz kimś nowym, a wypromowanie nowej marki czy producenta, to niełatwa sprawa. Dlatego o wiele łatwiej jest zaistnieć firmom, których produkty już są na danym rynku znane. Szczególnie w krajach nie należących do EU warto pierwszy krok poczynić nieco ostrożniej, np. za pośrednictwem lokalnego dystrybutora. Tworzy to dobre podstawy do zaistnienia na danym rynku w sposób szerszy, właśnie jako lokalna firma.

Gdzie szukać informacji

Miejscem, w którym możesz szukać informacji na temat zasad związanych z zakładaniem, prowadzeniem i rozwojem firmy w danym kraju, są przede wszystkim strony ambasad. Zamieszczają tam swoje informacje rządowe agendy do spraw handlu i przedsiębiorczości, których zadaniem jest właśnie namawianie przedsiębiorców do inwestowania w danym kraju.

Niektóre kraje są szczególnie przyjazne firmom zakładanym przez zagranicznych właścicieli. Co roku bada ta sprawę Bank Światowy i publikuje na ten temat raport. Najnowszy, zatytułowany „Doing Bussiness 2015”, można znaleźć w formie pliku PDF na tej stronie: http://www.doingbusiness.org/~/media/GIAWB/Doing%20Business/Documents/Annual-Reports/English/DB15-Chapters/DB15-Report-Overview.pdf. Już pobieżna lektura wystarczy, żeby zauważyć, że to kolejny rok dominacji Singapuru na światowych rynkach. W pierwszej dziesiątce z krajów znajdujących się poza UE znalazły się również: Nowa Zelandia, Hongkong, Korea Południowa, Norwegia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Australia. Z UE załapały się jedynie Dania (na miejscu 4) i Finlandia (miejsce 9). Polska znajduje się na 32 miejscu, co i tak oznacza spory awans, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę, że przebadano sytuację w aż 189 krajach.

Można również szukać informacji i pomocy na stronach Ministerstwa Gospodarki. Jest tam interesujący serwis Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów, stworzony w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka: http://www.mg.gov.pl/Wspolpraca+miedzynarodowa/Centra+Obslugi+Inwestorow+i+Eksporterow. Można ta znaleźć informacje na temat wsparcia dla eksporterów i inwestorów, oferowanego w ramach Podziałania 6.2.1 Wsparcie dla sieci centrów obsługi inwestorów i eksporterów (COIE). Pracownicy Centrum udzielają również informacji na temat rynków zagranicznych, eksportu i inwestycji. Możesz również dowiedzieć się jak zmniejszyć koszty wejścia na zagraniczne rynki i zwiększyć konkurencyjność Twojej firmy.

Warto zajrzeć również na strony Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (http://www.parp.gov.pl), gdzie znajdziesz informacje o aktualnych konkursach na dofinansowanie działalności, w tym również eksportu i inwestycji zagranicznych. PARP jest również organizatorem szkoleń dla przedsiębiorców, którym to szkoleniom, zwłaszcza związanym z eksportem, na pewno powinieneś się bliżej przyjrzeć.

Wyjątkowe kraje

Jest kilka państw, w których Polacy wyjątkowo chętnie zakładają firmy. Warto zwrócić uwagę na te kraje, ponieważ pod wieloma względami są one wyjątkowe, skoro tak wielu naszych rodaków wybrało je jako miejsce, w którym chcą prowadzić biznes.

Ze względu na to, ze od wielu lat Polacy są szczególnie mocno związani z niemieckim rynkiem pracy, to tam rejestrowanych jest bardzo dużo polskich firm. Niemcy są na miejscu 14 we wspomnianym powyżej rankingu Banku Światowego. Polacy są obecnie największą grupą zagranicznych przedsiębiorców, zakładających firmy w tym kraju. Jednak musimy pamiętać o tym, że większość tych firm, to działalność usługowa, rejestrowana przez emigrantów, legalizujących działalność, którą często wykonywali wcześniej w szarej strefie. Zdarzają się jednak również filie polskich przedsiębiorstw i nowe firmy, zajmujące się sprzedażą towarów z Polski.

Z kolei Wielka Brytania cieszy się równie wielką popularnością wśród emigrantów, jak i wśród Polaków przenoszących firmy zagranicę. Sporo jest też firm założonych w celu dystrybucji polskich towarów w Zjednoczonym Królestwie.

W przypadku rejestracji firmy za granicą trudno mówić jednoznacznie o plusach i minusach takiego przedsięwzięcia. Zbyt wiele zależy tu od lokalnych uwarunkowań i specyfiki Twojego towaru. Ale jeżeli dobrze się do takiego kroku przygotujesz i masz na dodatek wystarczające zasoby, może to być jeden z lepszych sposobów na wejście na zagraniczny rynek.

Bibliografia: