Towar sprzedawany rzez producenta za wsze musi być objęty jakimś rodzajem gwarancji. Są oczywiście produkty, które łatwo się psuja, ale również one muszą mieć określony jakiś termin przydatności, przed którym nie powinny stracić pełni swojej wartości. W przeciwnym razie kupujący ma prawo domagać się naprawy, wymiany towaru lub zwrotu zapłaconej kwoty. To często dość drażliwy temat w relacjach z klientami, jednak warto mu się przyjrzeć.
Do zagadnień poruszanych w niniejszej lekcji należą:
- Informacje o unijnym prawie gwarancyjnym.
- Gwarancje poza UE.
- Zabezpieczenie dla eksporterów.
Gwarancja na terenie UE
Wyprodukowany przez Ciebie towar, sprzedawany na terenie Unii Europejskiej objęty jest minimalnie dwuletnią gwarancją. Oznacza to, że w tym czasie jako producent jesteś zobowiązany do bezpłatnej naprawy, lub w przypadku braku takiej możliwości, wymiany towaru. Obowiązuje ona bez względu na to czy kupujący dokonał transakcji bezpośrednio u Ciebie (np. za pośrednictwem twojej filii lub sklepu internetowego), czy tez poprzez pośredników. Okres dwóch lat, to minimalny okres gwarancji. Możesz oczywiści dać dłuższa gwarancję, by przekonać klientów do swojego towaru. Jeżeli jesteś pewny, że przy prawidłowym użytkowaniu wytrzyma on dłużej, niż podstawowe dwa lata, możesz tą gwarancję przedłużyć. Poinformowanie klienta o przedłużonej gwarancji, to również bardzo dobry chwyt reklamowy.
Konsument ma prawo zgłosić reklamację towaru, jeżeli jest on wadliwy, nie wygląda tak, jak zapewniano w opisie. Wprawdzie za naprawę lub wymianę urządzenia w pierwszej kolejności odpowiada sprzedawca końcowy, bowiem to do niego zazwyczaj zgłasza się konsument, jednak on z kolei będzie dochodził swoich praw u producenta lub dystrybutora. Uczestnicząc w tym łańcuchu prędzej czy później zetkniesz się z problemem tej reklamacji.
Bardzo istotne jest to, że Twoja strona internetowa, katalog czy ulotka reklamowa, są rozumiane w świetle przepisów, jako oferta handlowa. Dlatego przygotowując je warto dbać o zgodność opisów z rzeczywistością.
Konsument ma również prawo zwrócić towar – o ile nie nosi on śladów używania – w ciągu 7 dni, bez konieczności podawania powodu zwrotu. Warto pamiętać również o przepisach związanych z umową sprzedaży, zawieraną z konsumentem poza lokalem firmy. Dotyczy to przede wszystkim wszelkich form sprzedaży wysyłkowej, zakupów internetowych itp. W takiej sytuacji konsument ma aż 14 dni na odesłanie towaru. Reguluje to Ustawa z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny.
Jeżeli chcesz się upewnić jak działa prawo związane z gwarancjami i sposobami ich egzekwowania na terenie konkretnego państwa UE, musisz zwrócić się do funkcjonującej w danym kraju filii Europejskiego Centrum Konsumenckiego. Listę adresów i kontaktów znajdziesz na podstronie „ECK w Europie” w serwisie www.konsument.gov.pl.
Kiedy gwarancja nie obowiązuje
Gwarancja nie obowiązuje przede wszystkim wówczas, gdy towar był niewłaściwie użytkowany. Niekiedy można to zauważyć już przy pierwszych oględzinach, które mogą wykazać, że urządzenie zostało zalane, użytkowano je w niewłaściwym miejscu lub ktoś próbował je otwierać. W wielu przypadkach urządzania, zwłaszcza elektryczne, mają zakładane plomby, czasem w postaci naklejek, których usunięcie jest równoznaczne z odstąpieniem od gwarancji. Z punktu widzenia producenta usunięcie takiej plomby oznacza, że ktoś to urządzenie otwierał, w celu dostania się do układów elektrycznych, mechanicznych i innych. Jest to postępowanie niezgodne z gwarancja i dyskwalifikuje wszelkie próby wyegzekwowania darmowych napraw serwisowych.
Konsument nie może się również domagać wymiany czy zwrotu pieniędzy w przypadku wystąpienie niewielkich wad, które powstały w trakcie normalnego użytkowania produktu, jeżeli sam produkt nie traci przez to swoich właściwości – np, nadal działa, ale porysowała się obudowa.
Istotnym punktem w zgłoszeniu reklamacji jest data stwierdzenia niezgodności. W wielu krajach (również niektórych z krajów UE), konsument ma dwa miesiące od czasu stwierdzenia niezgodności, na powiadomienie o niej sprzedawcy. W przeciwnym razie również traci prawo do gwarancji.
W większości krajów UE istnieje również przepis, zgodnie z którym usterki istniejące w momencie zakupu towaru można zgłaszać najdalej po pół roku od tego zakupu. W przeciwnym razie to na konsumencie spoczywa ciężar udowodnienia, że usterki te istniały już wówczas. Zazwyczaj jest to niezwykle trudne, czasem nawet niemożliwe.
Gwarancje poza UE
Decydując się na sprzedaż towarów, zwłaszcza poza granice UE, musisz każdorazowo dowiedzieć się jakiego rodzaju przepisy (zazwyczaj zawarte na odpowiedniku naszego Kodeksu Cywilnego) odpowiadają tam za zagadnienia związane z gwarancją i rękojmią. Może się bowiem zdarzyć, że przepisy krajowe mogą wymuszać na producencie dodatkową ochronę konsumenta, czyli dłuższą gwarancje na niektóre towary. O ile jednak w UE funkcjonuje zasada, że odstępstwa od przepisów unijnych muszą być zawsze bardziej korzystne dla konsumenta (a więc gwarancja może byc tylko dłuższa), o tyle w przypadku państw spoza UE zasady te już nie dotyczą. Może się okazać, że trafisz nawet na kontrahentów, którzy w ogóle nie będą zainteresowani udzielanymi przez Ciebie gwarancjami.
Warto również uważać w przypadku zakupów spoza UE. Jeśli bowiem kupujesz towary spoza UE w celu dalszej odsprzedaży na terenie Unii, to może się okazać, że spoczywa na Tobie o wiele większa odpowiedzialność, niż na producencie, którego przepisy wewnętrzne Unii mogą nie interesować. Oczywiście zasady związane z gwarancją, serwisem lub wymianą towaru musisz ustalić na samym początku współpracy, jednak nawet jeżeli producent spoza UE nie będzie dawał dwuletniej gwarancji, to Ty wprowadzając dany towar na rynek europejski, ponosisz za niego odpowiedzialność.
Doskonałym przykładem mogą być artykuły fotograficzne sprowadzane z Azji, czy nawet smartfony i tablety amerykańskiego potentata, sprowadzane do Europy przez tutejszych pośredników. Teoretycznie nic nie stoi na przeszkodzie, żebyś zajmował się dystrybucją takiego sprzętu nie tylko na terenie Polski, ale również, np. przez sklep internetowy, w całej Europie. Gwarancja, która wcale nie jest obowiązkowa we wszystkich krajach świata, może dawać konsumentowi krótszy czas na realizację zastrzeżeń związanych z jakością produktu. W takim jednak przypadku konsument europejski i tak ma prawo do dwuletniego okresu ochrony. Chociaż nie jest to równoznaczne z gwarancją producencką, to jednak może się do Ciebie zgłosić z żądaniem naprawienia uszkodzenia (o ile rzecz jasna nie wynika ono z niewłaściwego użytkowania towaru, o czym wspomniałem już powyżej). Możesz wówczas, nawet jeżeli gwarancja producenta już nie obowiązuje, próbować zaangażować go w tę sprawę, ale istnieje duże prawdopodobieństwo, iż uzna on, że zgodziłeś się na jego warunki, więc teraz to Twój problem. Zdarza się, że w ramach dobrych stosunków partnerskich producent spoza UE przychyli się do prośby europejskiego dystrybutora, ale nie należy to do ogólnie przyjętej praktyki.
Twoje zabezpieczenie
Pisałem do tej pory o gwarancjach, jakie otrzymują Twoi kontrahenci. Być może w trakcie lektury zacząłeś się zastanawiać: „Czy ja też mogę liczyć na jakiś rodzaj zabezpieczenia? W końcu inwestuję swoje pieniądze i nie mam pewności czy trafię na uczciwych kontrahentów”. Oczywiście masz rację. Z resztą nie tylko nieuczciwość stanowi zagrożenie Twoich interesów. Może się okazać, że inwestycja w eksport nie powiedzie się z czysto handlowych powodów. Na szczęście nie jesteś w tej sytuacji bezsilny, ale zabezpieczenie będzie wymagało nieco zachodu.
W ramach programów związanych ze wspieraniem eksportu, Skarb Państwa przygotował specjalne instrumenty finansowe, które pozwalają na udzielenie poręczeń i gwarancji na przedsięwzięcia proeksportowe.
Dokładne szczegóły, dotyczące zasad udzielania takiego wsparcia, znajdują się w ustawie z 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. Nr 174/2003, poz. 1689, Dz. U. Nr 123, poz. 1291, Dz. U. Nr 145/2004, poz.1537, Dz. U. Nr 281/2004, poz. 2785).
Podstawowym warunkiem objęcia takiego poręczenia jest zaciągnięcie kredytu, z którego będzie finansowane przedsięwzięcie inwestycyjne. Takim przedsięwzięciem w Twoim przypadku może być np. dofinansowanie rozwoju eksportu, a nawet zakup materiałów przeznaczonych do wyprodukowania towaru na eksport. Oczywiście zabezpieczenie to będzie obejmowało jedynie spłatę kredytu w sytuacji, w której inwestycja będzie zagrożona. Jest to jednak sprawa warta uwagi, ponieważ otrzymując takie zabezpieczenie jesteś o wiele bardziej wiarygodnym klientem jako kredytobiorca i bank może udzielić Ci większego kredytu, niż wówczas, gdy nie miałbyś poręczenia ze strony Skarbu Państwa. Warto jednak pamiętać, ze musisz za każdym razem zgłaszać się ze swoim projektem do Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych. To oni decydują o przyznaniu poręczenia i tam musisz szukać informacji o aktualnych wytycznych dotyczących tego programu.
BIBLIOGRAFIA:
- Kaczmarek T.T., Królak-Werwińska J., Handel międzynarodowy: Zarządzanie ryzykiem. Rozliczenia finansowe, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2008.
- Kotyński J. Zagraniczna polityka gospodarcza i handel zagraniczny Polski, Instytut Koniunktur i Cen Handlu Zagranicznego, Warszawa 2000.
- Mikłaszewicz P., Obowiązki informacyjne w umowach z udziałem konsumentów na tle prawa Unii Europejskiej, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2008.
- Stabryła A., Strategie rozwoju organizacji, Wydawnictwo Mfiles.pl, Kraków 2012.